Nieuw cahier zet plantgezondheid centraal

Language

Nieuw cahier zet plantgezondheid centraal

Nieuw cahier zet plantgezondheid centraal

Een verwoestende schimmel doodt bananenbomen en brengt daarmee de bananenteelt in gevaar. Een bacterie bedreigt olijfbomen in Italië. Gewasbeschermingsmiddelen kunnen zulke ziekten soms tegenhouden, maar de EU wil binnen tien jaar het gebruik hiervan halveren. Wetenschappers zoals Francine Govers, hoogleraar fytopathologie van Wageningen University & Research, zien daar het gevaar van en maken zich zorgen om de plantgezondheid. ‘Zonder goede maatregelen hebben ziekten en plagen enorme gevolgen voor ons voedsel, de ecosystemen en de economie’.

Het jaar 2020 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Plantgezondheid. Dit was de aanleiding voor de stichting Biowetenschappen en Maatschappij om haar eerstvolgende cahier (informatieboekje), te wijden aan dit thema. Hierin bespreken wetenschappers en deskundigen verschillende aspecten van plantenziekten en plagen. Ook bespreken ze manieren waarop we gewassen kunnen beschermen, en ze geven een blik op de toekomst. Het cahier, met de titel Plantgezondheid, is verschenen op 30 juni 2020. Govers is een van de vier redactieleden van het cahier.

20200701_Cahier_Francine Govers_IMG_2081

Waarom is plantgezondheid zo belangrijk voor je?
‘Ik heb altijd al een fascinatie gehad voor biologie op microniveau. Na mijn studie plantenziektekunde bestudeerde ik de interactie van planten met micro-organismen in hun omgeving. Later concentreerde ik me vooral op de ziekmakende varianten. Ik wilde weten hoe zij specifiek één plantensoort aanvielen, maar ook hoe een plant zich er tegen verdedigt. En dat is belangrijk, want planten zijn essentieel voor leven op aarde. Ze maken de zuurstof die wij inademen en zijn bovendien de basis van ons voedsel. In derdewereldlanden zijn veel boeren volledig afhankelijk van hun gewassen. Plantenziekten brengen dat in gevaar.’

Waarom verdienen plantenziekten wereldwijd aandacht?
‘Bacteriën, schimmels en virussen maken niet alleen mensen en dieren, maar ook planten ziek. Sommige ziekteverwekkers komen vooral in een bepaald deel van de wereld voor, maar door internationaal transport en reizen, liften die ziekteverwekkers mee en verspreiden ze zich over de hele wereld. Dat zou niet zo erg zijn als er een natuurlijk evenwicht van planten zou zijn, maar dat is – zeker in de landbouw – niet het geval. Boeren verbouwen meestal één gewas, zoals aardappelen, op één stuk grond. Wanneer een bepaalde ziekteverwekker een plant infecteert, verspreidt hij zich vervolgens over het hele veld en blijft er geen aardappelplant over.’

20200701_Cahier

Hoe helpt het cahier hierbij?
‘Met het cahier willen we mensen meer bewust maken van de rol die gezonde planten spelen in ons dagelijks leven. Ook geeft het cahier inzicht in wat er allemaal bij komt kijken om planten en gewassen gezond te houden en voldoende voedsel te produceren. Daarnaast bespreken we ook mogelijke oplossingen en maken we lezers duidelijk wat ze zelf kunnen doen om bij te dragen.’

Aan wat voor oplossingen moeten we denken?
‘Boeren kunnen hun gewassen in stroken telen: bijvoorbeeld een strip aardappelen, een volgende strip met ui en daarna een met kool. Dat heet strokenteelt. Een ziekteverwekker die aardappelen infecteert, heeft geen, of minder vat op andere gewassen. Door strokenteelt kan een ziekteverwekker zich niet makkelijk over een veld verspreiden. Ook bespreken we in het cahier een toekomstvisie, waaronder meer gerichte resistentieveredeling, maar ook de inzet van goedaardige micro-organismen in de bodem en het gebruik van technologie. Zelf stel ik me voor dat er over enkele jaren allemaal kleine robots door de velden rijden die de bodem scannen op voedingsstoffen en aaltjes en analyseren waar boeren gewasbeschermingsmiddelen moeten spuiten.’

Wat wil je dat mensen doen nadat ze het cahier hebben gelezen?
‘Nu we weer op vakantie mogen, neemt het internationale verkeer weer toe. In het cahier benadrukken we onder andere dat planten uit het buitenland meenemen niet zomaar mag en bovendien schadelijk kan zijn. Zo’n stekje is leuk, maar sommige bevatten ziekteverwekkers die we in Nederland niet hebben. Wanneer die ziekteverwekkers meereizen naar Nederland kunnen ze onze planten en gewassen aantasten. Ik hoop dat mensen na het lezen van het cahier inderdaad geen planten meer meenemen.’

Aan wie richten jullie deze tips en informatie?
‘De stichting Biowetenschappen en Maatschappij geeft vier keer per jaar een cahier uit. Hoewel we vaste abonnees hebben, heeft ieder cahier zijn eigen doelgroep. Het cahier Plantgezondheid is informatief voor boeren en tuinders en eigenlijk voor iedereen werkzaam in de plantaardige productie. We wilden het cahier ook uitdelen bij activiteiten van het Internationaal Jaar van de Plantgezondheid. Helaas zijn deze opgeschort vanwege de coronacrisis. Verder gebruiken middelbare scholen onze cahiers en schenkt Wageningen University & Research het cahier Plantgezondheid aan ieder van haar bachelor studenten plantenwetenschappen.’

Het cahier is bestellen op de website van Biowetenschappen en maatschappij, maar het is ook gratis te downloaden.

https://www.biomaatschappij.nl/.

Plantgezondheid 2020